L.A.S 1. Limburgse Amateur Smalfilmclub

LAS (Limburgse Amateur Smalfilmclub)

eerste lustrum LAS, 1952*

Hiermee begon het. Ik kwam dit tegen tussen de foto’s. Bekend was dat pa Hong ook een enthousiast smalfilmer was en dat hij met Herman Menger en Jo Blankevoort (en ongetwijfeld nog een aantal andere bekenden) in een smalfilmclub had gezeten. Maar om van L.A.S. tot de smalfilmclub te komen, daarvoor moet je de juiste zoekterm invullen. Dus niet L.A.S. maar gewoon las Maastricht. Dat deed Frans dus. Dan blijkt dat de club nog steeds bestaat! Het heet nu LAS: smalfilm- en video club.

Opgericht op 21 februari 1947, zo blijkt uit de statuten. Contact met de voorzitter en secretaris leverde nieuwe informatie op.:
‘Graag reageer ik op uw bericht aan onze secretaris van de LAS. Ik ben momenteel het LAS archief aan het inventariseren om het over te kunnen dragen aan het Regionaal Historisch Centrum Maastricht. Van 1947-1952 zijn er geen stukken aanwezig, dus als wij een kopie van de feestkaart uit 1952 mogen ontvangen, dan graag. Uw vader was voorzitter tot en met 1955. In 1956 werd het de heer Meijs. Is uw vader  toen uit Maastricht vertrokken?
Ik vond nog een clubblad uit 1954 waarin werd vermeld dat uw vader een vakantiefilm vertoonde in kleur. Vermeld werd dat de opnamen zeer mooi waren van de kinderen die aan de rand van een bergriviertje zaten. Mocht deze film en andere materialen uit de LAS periode nog aanwezig zijn dan wil ik daarover graag met u in contact treden.’

*De menukaart hebben we geschonken aan de LAS. Het is nu het oudste stuk in het archief. Waar kan het beter zijn?

We hopen nog wat meer informatie te krijgen!

Van Nederlands onderdaan tot Nederlander

Professor René de Groot antwoordde ons het volgende:
‘Uw vader is in Nederlands Indië als Nederlands-onderdaan-niet-Nederlander geboren. Anders dan U schrijft, behoorde hij als ethnische Chinees niet tot de inheemse bevolking maar was hij een uitheemse Nederlands onderdaan. Ook Uw moeder kreeg deze positie door huwelijk. Als uitheems onderdaan kon hij opteren voor he t Nederlanderschap (Art.  5 Toescheidingsovereenkomst Nederland-Indonesie (TOI)). Het Nederlands onderdaanschap was ook een Nederlandse nationaliteit, zij het met minder rechten dan het Nederlanderschap. Dat verklaart het woord herkrijgen in de  verklaring en in art. 5 TOI.
Bij wet van 21 december 1951 werd bepaald, dat iedereen die krachtens de TOI aan Nederland werd toegescheiden het Nederlanderschap verwierf en wel met terugwerkende kracht vanaf 27 december 1949. Dat geldt ook voor Uw vader, nadat hij de Indonesische nationaliteit had verworpen. Uw moeder volgde de nationaliteitsrechtelijke positie van Uw vader (zij heeft vermoedelijk zelf geen verklaring hoeven tekenen) (art. 10 TOI). De minderjarige kinderen volgden eveneens de positie van hun vader.’ 
Dat had ik ook al elders gelezen, dat Chinezen tot de uitheemse bevolking behoorden. Maar de IND stelt heel duidelijk dat pa Hong in hun archieven staat als: tot groep C – Nederlandse onderdanen behorende tot de inheemse bevolking van Indonesië.
De verklaring waarover wordt gesproken in de brief van de IND is gedateerd: 2 augustus 1951. Prof. De Groot spreekt over de wet van 21 december 1951. Helemaal helder is het ons nog niet.

specialisatie interne geneeskunde 1940-1945

Lokje (als oudste kind) is de bron van informatie als het gaat over gegevens van onze ouders in de vroege jaren van hun huwelijk. Zij kent veel verhalen nog van vroeger.
Nooit eerder hebben we uitgezocht in welke jaren precies pa Hong zich in Maastricht specialiseerde tot internist.
Lokje vertelde dat pa Hong de praktijk overgenomen had van Mendes de Leon en dat pa Hong op Wilhelminasingel 107 zijn praktijk heeft gevoerd op de eerste verdieping. Toen zijn de bordjes ook gemaakt met ‘spreekkamer’, ‘wachtkamer’ en ‘Laboratorium’. Pa Hong en ma Ans zijn daar op 2 februari 1946 gaan wonen, vlak voor de geboorte van Lokje. Wanneer hij naar de Mariastraat is verhuisd met zijn praktijk weten we niet, wel dat hij op het volgende woonadres: Wilhelminasingel 105 geen praktijk meer aan huis had.
Nou is het leuke van internet dat er veel is terug te vinden. Want wat vond ik: Boekje over interne geneeskunde in Maastricht (hopelijk werkt de link ook voor jullie).
In dat boekje staat alles over de geschiedenis van Mendes de Leon en interne geneeskunde in het St Annadal ziekenhuis (de kreet:’ziekenhuis, is pappa thuis’ klinkt nog altijd in onze hoofden).
Er staat ook een tabel in, waarin staat dat pa Hong van 1940 tot 1945 assistent was.

Pa Hong is van 1940 tot 1945 assistent geweest. Daarna heeft hij zich gevestigd als vrijgevestigd arts nadat hij de praktijk van Mendes de Leon heeft overgenomen. Korte tijd heeft hij nog in het Groene Kruisgebouw gezeten aan de Bogaerde straat in Maastricht voor hij naar de Wilhelminasingel verhuisde en praktijk aan huis had. Ma Ans was daar zijn assistente. Toch nog haar droom uitgekomen: de vrouw zijn van een plattelandsarts en meewerken in de praktijk. Zij was immers een gediplomeerd verpleegkundige.
Op pagina 23 van het boekje staat dat pa Hong assistent interne geneeskunde is geworden, vertrokken in 1945.

Dit bericht moet nog verwerkt worden in de pagina Maastricht 1940-1949

Nederlandse onderdanen

Lokje, Joesje, Lanny en Anki zijn geboren uit een vader die toentertijd behoorde tot groep C: Nederlands onderdaan van de inheemse bevolking van Indonesië. Ma Ans was dat ook geworden door haar huwelijk, maar dat was toentertijd niet van belang voor de kinderen.

Dat betekende voor de kinderen dat ook zij Nederlandse onderdanen waren en geen Nederlanders. In Maastricht hebben ze dat ook gecontroleerd op de Persoonslijst (PL) van Gien An. Pas door de optie: verwerping Indonesische nationaliteit in augustus 1952 is iedereen Nederlander geworden.

Logischer was het geweest als de kinderen in 1949 de Indonesische nationaliteit zouden hebben gekregen…Hoe kun je nou Nederlands onderdaan zijn van een onafhankelijk Indonesië?

De tag: naturalisatie past helemaal niet bij het verhaal van pa Hong. Hij is nooit genaturaliseerd maar door optie Nederlander geworden. Naturalisatie (Koninklijk Besluit) en optie (getekend i.o.v. de Burgemeester door griffier arrondissementsrechtbank)  zijn twee mogelijkheden om Nederlander te worden

Ik ga dit alles navragen bij prof. De Groot, universiteit Maastricht.

Herkrijgen Nederlandse nationaliteit

Nu we weten dat ma Ans haar Nederlandse nationaliteit kwijtraakte door haar huwelijk met pa Hong, begrijpen we Lok’s herinnering ook beter aan de vreugde die ma Ans haar toonde ‘ik weet nog dat we in de serre stonden van Wilhelminasingel 107’ aldus Lokje. Ma Ans was toen heel blij omdat ze haar Nederlandse nationaliteit terug kreeg (de exacte bewoordingen weten we niet meer, het zijn de herinneringen van een vijfjarige). Dat was dus in september 1951 toen pa Hong zijn en daarmee de Indonesische nationaliteit van zijn vrouw had verworpen en daarmee kregen beiden de Nederlandse nationaliteit.
Ma Ans was die automatisch kwijtgeraakt toen ze met iemand met een andere nationaliteit trouwde. Wij denken dat ze die pas kwijtraakte in 1949 bij de Onafhankelijkheid van Indonesië en niet in 1945 bij haar trouwen. Maar dat moeten we nog uitzoeken.

Dit bericht even als tussendoortje.

Er blijven nog vragen open. Wordt aan gewerkt 🙂

Persoonsbewijs

‘Het persoonsbewijs (PB) was een identiteitskaart die op aandringen van de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog werd ingevoerd door de Nederlandse secretarissen-generaal. In april 1941 werden alle Nederlanders van vijftien jaar en ouder verplicht tot het bezit van een persoonsbewijs.’ (Wikipedia)

Er bestond al een Paspoortwet uit 1813. Het paspoort was echter niet verplicht, het persoonsbewijs werd dat wel. Het lijkt logisch dat pa Hong voor zijn trouwen geen paspoort had. Was niet nodig.

Het is dus logisch dat pa Hong op 24 september 1941 een persoonsbewijs kreeg. Ma Ans moet er ook een hebben gehad.

We weten nu dat het persoonsbewijs van pa Hong PB00008 was. Eigenlijk zou er ook nog M13 op moeten staan: de code voor Maastricht.

gemeente archief Maastricht

Als eerste staat er GV: dat staat voor ‘s-Gravenhage. Daar is hij dus voor het eerst geregistreerd. De PL is een persoonslijst. Tot 1994 was er sprake van een persoonskaart waar meer op stond, zoals religie en beroep. Interessant wat er over pa Hong staat geregistreerd. Vanaf 1 oktober 1994 werden de gegevens van de Persoonskaart opgenomen in de Gemeentelijke Basisadministratie en is sprake van een persoonslijst. Er wordt nu uitgezocht of we een kopie van de persoonskaart van pa Hong kunnen krijgen. Dat blijkt geen meerwaarde op te leveren. De gegevens van zijn persoonskaart, overgenomen op zijn Persoonslijst hebben we in 2011 al opgevraagd. Meer is er niet te vinden.

Het staat een beetje vreemd tussen al zijn woonadressen, maar blijkbaar is dat alles wat over pa Hong daar geregistreerd is.
Het persoonsbewijs zelf hebben we niet meer. Er is een website over persoonsbewijzen, maar ik begrijp dat zij juist vragen om scans van persoonsbewijzen, dat ze zelf geen registratie daarvan hebben. Beetje vreemd is dat wel, omdat de Duitsers juist zo blij waren met deze nauwkeurige registratie. Nog eens achteraan gaan.

Naturalisatie helemaal niet definitief!

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) van het Ministerie van Veiligheid en Justitie bericht ons het volgende:

brief IND mei 2017:

Er staat dus dat pa Hong de Indonesische nationaliteit verwerpt en dat hij ‘mitsdien de Nederlandse nationaliteit herkrijgt‘. Herkrijgt wil toch zeggen dat je iets krijgt wat je al eerder had. Dus dat zou betekenen dat hij daarvoor wel de Nederlandse nationaliteit had?

Misschien is het wel zo dat zij bij de onafhankelijkheid van Indonesië automatisch de Indonesische nationaliteit kregen. Ook ma Ans omdat ze getrouwd was met iemand ‘behorende tot groep C – Nederlandse onderdanen behorende tot de inheemse bevolking van Indonesië‘.

Blijft een aantal vragen open. Die ga ik nog stellen aan het gemeenteloket leven en registratie Maastricht:

  1. Bestaat er nog een kopie van het persoonsbewijs dat pa Hong op 24 september 1941 kreeg?
  2. Wat had hij dan daarvoor?
  3. Had hij een Nederlands paspoort,  of ook Chinees?
  4. Kon hij zomaar trouwen in Nederland (1945)?
  5. Onze ouders kregen de Indonesische nationaliteit op 27 december 1949. Welke nationaliteit hadden ze daarvoor?
  6. Had ma Ans tot 1949 haar Nederlandse nationaliteit of verloor ze hem bij haar trouwen in 1945?
  7. Waren zij spijtoptanten (er bestaat een stichting spijtoptanten Indonesië) en hebben ze daarom de Indonesische nationaliteit verworpen in 1951? Wat moesten ze daarvoor doen?
  8. En hoe kan pa Hong nou in 1951 behoren tot groep C Nederlands onderdaan van de inheemse bevolking van Indonesië. In 1951 was Indonesië onafhankelijk, hoe kan dan sprake zijn van Nederlandse onderdanen?
  9. Nergens valt het woord naturalisatie. Is dat hier niet aan de orde?

Zou het nog mogelijk zijn afschriften te krijgen van officiële stukken? Bv van de verwerpingsverklaring (verklaring ondertekend door de Griffier van de arrondissements-rechtbank te Maastricht) van pa Hong en ma Ans en van zijn/hun persoonsbewijs?

Het verhaal over de naturalisatie is dus toch nog niet definitief!

 

 

 

 

Naturalisatie definitief

Dit antwoord kwam heel snel:
‘Zowel uw vader als uw moeder hebben de Indonesische nationaliteit verworven bij de souvereiniteitsoverdracht op 27 december 1949. Op 2 augustus 1951 hebben zij de Indonesische nationaliteit verloren door verwerping (zie passage uit leerboek over het Nederlandse nationaliteit van  Prof mr. G.R. de Groot in de bijlage). 

Ten aanzien van uw moeder: een met een vreemdeling huwende Nederlandse vrouw verloor tot 1 maart 1964 haar Nederlandse nationaliteit. Vandaar dat zij op 2 augustus 1951 eveneens de Nederlandse nationaliteit heeft verkregen door optie.’

Toch heel vreemd dat we dit nooit hebben geweten! Het klopt nu wel meer bij de herinnering van Lokje: dat er een echt feestje was bij de naturalisatie van zowel pa Hong als ma Ans: een dubbelfeest. Ma Ans haar nationaliteit terug en pa Hong een Nederlands paspoort.

Passage uit leerboek van De Groot

Naturalisatie antwoord Maastricht

Het Gemeente-loket Leven en registraties Maastricht heeft geantwoord op onze nationalisatievraag. Hun antwoord:
‘Sorry voor het verlate antwoord. Met interesse de website bekeken. Permitteert u mij een opmerking: PB00008 is geen adres, maar dat was het nummer van zijn persoonsbewijs.

Uw vader heeft op 2 augustus 1951 het Nederlanderschap verworven door optie. Overigens, maar dit geheel terzijde, uw moeder heeft op diezelfde datum het Nederlanderschap verworven door optie.

Nou ja, nou blijkt onze oer-Hollandse moeder van geboorte, haar Nederlanderschap te zijn kwijtgeraakt. Dat vraagt om nadere informatie!

Tjoe Lan Lim-Ko

Heel veel namen bij de foto’s uit de studiejaren in Leiden zijn door Tjoe Lan Lim-Ko aangeleverd. Voor we haar kenden, zeiden de foto’s ons helemaal nix. Toen kwam Han Go die ons weer in contact bracht met Tjoe Lan en daar kwamen de namen!

Hoe is dat mogelijk. Tijdens die Leidse jaren was Tjoe Lan namelijk nog maar een een klein meisje (geboren in 1935) . En daarna vertrok het gezin naar Bandoeng.

Ko Tjoe Lan, foto gemaakt door pa Hong

Toen ik haar ernaar vroeg antwoordde ze:
‘Ja ik was in de Leidse tijd nog klein. Maar later in Indonesia kwamen veel mensen altijd naar ons toe om mijn ouders te bezoeken. Mijn ouders waren in de Leidse tijd 1 van de oudsten.Wij woonden in Bandung  en het klimaat was aangenaam en er kwamen vrienden naar Bandung. uit Surabaia en Jakarta op vakantie en die logeerden soms bij ons. Tijdens de Japanse bezetting waren er geen voorleesboekjes te koop en gebruikte mijn moeder het fotoboek als verhalenboek .Zij kon goed vertellen. Zodoende.’ en voegt daar later nog aan toe:
‘Uiteindelijk kende ik de personen ook persoonlijk omdat ze in Bandung bij mijn ouders kwamen en ik uit mijzelf goed namen kan onthouden.’

Dank Tjoe Lan, dat je je kennis met ons wilt delen!

Pa Hong kwam op 20-jarige leeftijd naar Leiden om daar medicijnen te studeren. Hij verliet huis en haard in Indië. Hij overleed in 1998 (91 jr oud). Wat kunnen wij – zo lang na zijn dood – nog te weten komen over hem?