Categoriearchief: opleiding pa Hong

oratie zoon van dé dokter Tan

Gisteren heeft Bing zijn oratie uitgesproken aan de universiteit van Maastricht. Hij is weer ‘pulang kampong’. Daar is hij niet dr Tan maar de zoon van dé dokter Tan.

Het is mooi om te horen dat de rode draad in het leven van Bing steeds duidelijker is te zien. Zijn grote respect voor de kwaliteit van het leven tussen de vaste uiteinden: de geboorte en de dood.

Mooi om te horen hoe hij grenzen heeft overschreden; hoe hij dat niet alleen met vasthoudendheid maar ook met zoveel anderen samen deed en doet.

Hij heeft kansen gekregen en ook gebruikt, vaak ook met hulp. Zonder zijn moeder was er van zijn schoolcarrière niet veel terecht gekomen en een groot talent in de kiem gesmoord. Al eerder werd de grote betrokkenheid van pa Hong bij zijn patiënten gememoreerd. Bing kreeg dat dus met de paplepel ingegoten.

Zijn oratie is niet alleen een pleidooi om grenzen te slechten, maar ook om patiënten als mensen te blijven zien, met wie je samen bepaalt hoe lang er behandeld wordt en wanneer het tijd is om afscheid te nemen.

De oratie is te vinden op de mediasite van de universiteit van Maastricht en ook via onderstaande afbeelding.

Lou Quaden, mediasite universiteit Maastricht heeft ervoor gezorgd dat de oratie nu eeuwig op de site kan blijven staan.

Dank Lou Quaden voor deze snelle actie!

specialisatie interne geneeskunde 1940-1945

Lokje (als oudste kind) is de bron van informatie als het gaat over gegevens van onze ouders in de vroege jaren van hun huwelijk. Zij kent veel verhalen nog van vroeger.
Nooit eerder hebben we uitgezocht in welke jaren precies pa Hong zich in Maastricht specialiseerde tot internist.
Lokje vertelde dat pa Hong de praktijk overgenomen had van Mendes de Leon en dat pa Hong op Wilhelminasingel 107 zijn praktijk heeft gevoerd op de eerste verdieping. Toen zijn de bordjes ook gemaakt met ‘spreekkamer’, ‘wachtkamer’ en ‘Laboratorium’. Pa Hong en ma Ans zijn daar op 2 februari 1946 gaan wonen, vlak voor de geboorte van Lokje. Wanneer hij naar de Mariastraat is verhuisd met zijn praktijk weten we niet, wel dat hij op het volgende woonadres: Wilhelminasingel 105 geen praktijk meer aan huis had.
Nou is het leuke van internet dat er veel is terug te vinden. Want wat vond ik: Boekje over interne geneeskunde in Maastricht (hopelijk werkt de link ook voor jullie).
In dat boekje staat alles over de geschiedenis van Mendes de Leon en interne geneeskunde in het St Annadal ziekenhuis (de kreet:’ziekenhuis, is pappa thuis’ klinkt nog altijd in onze hoofden).
Er staat ook een tabel in, waarin staat dat pa Hong van 1940 tot 1945 assistent was.

Pa Hong is van 1940 tot 1945 assistent geweest. Daarna heeft hij zich gevestigd als vrijgevestigd arts nadat hij de praktijk van Mendes de Leon heeft overgenomen. Korte tijd heeft hij nog in het Groene Kruisgebouw gezeten aan de Bogaerde straat in Maastricht voor hij naar de Wilhelminasingel verhuisde en praktijk aan huis had. Ma Ans was daar zijn assistente. Toch nog haar droom uitgekomen: de vrouw zijn van een plattelandsarts en meewerken in de praktijk. Zij was immers een gediplomeerd verpleegkundige.
Op pagina 23 van het boekje staat dat pa Hong assistent interne geneeskunde is geworden, vertrokken in 1945.

Dit bericht moet nog verwerkt worden in de pagina Maastricht 1940-1949

Tjoe Lan Lim-Ko

Heel veel namen bij de foto’s uit de studiejaren in Leiden zijn door Tjoe Lan Lim-Ko aangeleverd. Voor we haar kenden, zeiden de foto’s ons helemaal nix. Toen kwam Han Go die ons weer in contact bracht met Tjoe Lan en daar kwamen de namen!

Hoe is dat mogelijk. Tijdens die Leidse jaren was Tjoe Lan namelijk nog maar een een klein meisje (geboren in 1935) . En daarna vertrok het gezin naar Bandoeng.

Ko Tjoe Lan, foto gemaakt door pa Hong

Toen ik haar ernaar vroeg antwoordde ze:
‘Ja ik was in de Leidse tijd nog klein. Maar later in Indonesia kwamen veel mensen altijd naar ons toe om mijn ouders te bezoeken. Mijn ouders waren in de Leidse tijd 1 van de oudsten.Wij woonden in Bandung  en het klimaat was aangenaam en er kwamen vrienden naar Bandung. uit Surabaia en Jakarta op vakantie en die logeerden soms bij ons. Tijdens de Japanse bezetting waren er geen voorleesboekjes te koop en gebruikte mijn moeder het fotoboek als verhalenboek .Zij kon goed vertellen. Zodoende.’ en voegt daar later nog aan toe:
‘Uiteindelijk kende ik de personen ook persoonlijk omdat ze in Bandung bij mijn ouders kwamen en ik uit mijzelf goed namen kan onthouden.’

Dank Tjoe Lan, dat je je kennis met ons wilt delen!

naturalisatie verder

Ooit komen we er wel uit. Van Maastricht nog nix gehoord, ook niet via het emailadres dat ik vond in de
DATABASE GELIJKSTELLINGEN, TOEPASSELIJKVERKLARINGEN EN NATURALISATIES NEDERLANDS-INDIÀ EN INDONESIÀ
Door D.M. de Calonne en Tj. Schillhorn van Veen.

Yap Kioe Bing had ons hierop gewezen. In het boek dat hij schreef over zijn vader*, licht hij ook een tipje op van de sluier van de naturalisatie. Hij schrijft:

‘Op 12 juni 1936 behaalt mijn vader zijn einddiploma voor de hbs en op 4 juli tekent hij een verklaring van ingezetenschap die hij nodig heeft om in Nederland te gaan studeren.’ (p.53)

*Yap Kioe Bing: Mijn vader uit Semarang, derde druk februari 2014.

Zou pa Hong dan ook een verklaring van ingezetenschap hebben getekend? Ingezetene van wat? Er blijven genoeg vragen, we werken eraan 🙂

Kioe Bing voegt er later in een mail nog aan toe:
‘De verklaring van ingezetenschap is getekend door de assistent-resident  en deze verklaart dat de persoon in Nederlandsch-Indie is geboren uit aldaar gevestigde ouders’.

naturalisatie pa Hong

Nog steeds op zoek naar de feiten achter de naturalisatie van pa Hong. Gemeente archief Maastricht benaderd, nog geen antwoord. In het trouwboekje van pa Hong en ma Ans staat ook geen nationaliteit genoemd. Alleen dat pa Hong in ‘Indonesië (N.I.)’ geboren is.

Nog een leuk weetje gevonden op Wikipedia
‘De eerste Peranakan-Chinezen kwamen in de eerste jaren van de twintigste eeuw naar Nederland om te studeren. Voor de Eerste Wereldoorlog studeerden ongeveer 50 peranakan studenten in Nederland, en in de jaren 20 en 30 groeide hun aantal tot een jaarlijks gemiddelde van ongeveer 150 personen. Velen volgden een rechtenstudie aan de Universiteit Leiden, maar ook medicijnen in Amsterdam, technische studies in Delft en economie in Rotterdam waren populair.

In 1911, richtten peranakan studenten de Chinese vereniging Chung Hwa Hui (CHH) op, in navolging van Tiong Hoa beweging in Nederlands-Indië en de opkomst van de Kwomintang in China. Kennelijk voelden zij zich niet aangetrokken tot de Indische Vereeniging die drie jaar daarvoor was opgericht. De CHH zag het als haar taak om de Chinese studenten op te vangen, en om gezelligheid en eventueel financiële en praktische steun te bieden. In elke grote universiteitsstad was een afdeling en er waren diverse subcommissies.[2]

In de periode 1945-1959 vestigde zevenentwintig procent van de Indonesische Peranakan-Chinezen zich in Nederland. In de periode 1960-1969 achtenveertig procent en in de periode 1970-1979 tweeëntwintig procent. Slecht drie procent kwam in de jaren tachtig naar Nederland.

De oudere generatie Peranakan-Chinezen in Nederland gekenmerkt zich door het hoge opleidingsniveau. Zij kwamen uit families die vóór de onafhankelijkheid van Indonesië zeer rijk waren. Alleen de rijkere Peranakan-Chinezen konden de reis naar Nederland betalen. Meer dan de helft heeft een hogere of universitaire opleiding genoten, terwijl vijfenveertig procent van hen een middelbare opleiding achter de rug heeft. Het percentage mannen met een hogere of universitaire opleiding is met eenenzeventig procent aanzienlijk hoger dan bij de vrouwen (33%). Dit is zeer hoog vergeleken met autochtone Nederlanders. Bij de oudere autochtone Nederlanders heeft een derde van de mannen en ruim de helft van de vrouwen niet meer dan een lagere schoolopleiding gevolgd.’

afscheid The Boen Hwan en Annie maart 1939

Rijnsburgerweg 47, 1939

Deze foto stuurde Tjoe Lan Lim-Ko ons toe. Het is altijd weer zo’n geweldig moment als wij pa Hong weer op een foto tegen komen. Hij ziet er ook gelukkig uit. Tjoe Lan weet (uiteraard zou ik bijna zeggen) ook de namen van de meeste mensen. Als iemand een aanvulling weet: laat het ons weten!

vlnr: pa Hong (uiteraard met een fototoestel), ?, Tjee Eng Lee, Liem Soei Poh,? , Tjoe Lan, ?,zittend/leunend op de auto:  vlnr: Tjiam Djoe Ghiam, Annie The Boen Hwan, Que See Sien, The Boen Hwan.?, Loeki Liem Soei Poh, Hing Ko Sing Poo, Ko Liat Nio (zus van Ko Sing Poo), Tjoa Sie Yong, gehurkt: Ko Sing Poo,?..

opleiding broers en zussen pa Hong

Geen idee of ik het al eerder heb gemeld, maar volgens Lian (dochter oudste zus pa Hong: Phine) hebben zij de volgende opleidingen gevolgd:
‘papi (pa Hong) hbs
mama (tante Phine) en tante cor: buijs
tante djoen en tange sioe chinese school spd
oom kian liong en oom tik handelschool.
waar de scholen weet ik niet alleen dat buijs ligt op aloon2 tjontong. op de hbs zijn alleen rijke chinesen of gelijk gestelden.’

Pa Hong was dus duidelijk het buitenbeentje. Alleen hij is naar de HBS gegaan. Omdat zijn oma en moeder dol op hem waren? Hij de enige (van de jongens, de meisjes zal dat wel niet gevraagd zijn) was die wilde leren? We zullen het nooit weten.

HBS-tijd

Zoals gewoonlijk is de hulp van anderen onontbeerlijk bij het ontdekken van informatie. Han Go blijkt daar iedere keer weer een belangrijke bijdrage aan te leveren. Dank Han!

Han heeft twee klassefoto’s uit de tijd van pa Hong gevonden in het boek waarover ik in het bericht hiervoor sprak. Helaas staat pa Hong er zelf niet op.

HBS 1925-1926 met de vader van Han Go en de vader van Boelli.
Het krantenbericht uit 1925
Eindexamenklas 1926. Toen deed pa Hong ook eindexamen

Jammer dat pa Hong er niet op staat. Blijkbaar zijn er parallel klassen en is niet van iedere klas een foto gemaakt?

Als we nu het krantenartikel erbij halen waarin staat dat pa Hong geslaagd is voor zijn eindexamen, dan zien we veel minder namen en dat er alleen staat dat dit groep e is. Op de foto staat klasse 5A, weer iets anders dan groep e. Snappen jullie het?

krantenbericht 01-06-1926

Kenmerkende achtergrond van de klassefoto’s zijn de puntige doorgangsbogen. Die zijn ook op de foto’s te zien.

Han Go leverde deze tekst erover aan
Ik kan begrijpen dat je het moeilijk vindt. In 1875 werd de HBS gevestigd in een huis aan de Aloon2 Tjontong. In 1881 verhuisde de HBS naar een voormalig Regentswoning. Deze stond op de plek waar nu dat oude PTT kantoor staat at wij destijds bezocht hebben. Instituut Buys is destijds ingetrokken in de voormalige HBS aan de Aloon2 Tjontong.

De oude Regentswoning was waarschijnlijk op den duur te klein geworden en er is een bijgebouwd. Uiteindelijk was dat ook niet genoeg en er is een filiaal geopend in 1921 aan het Misigitsplein met hierin de twee laagste klassen. Misschien heeft jouw pa daar ook gezeten.

Uiteindelijk is in 1923 de HBS overgegaan naar een groter nieuw gebouw op Ketabang. Dat is het grote gebouw waar jij het steeds over hebt.Er wordt ook nog gesproken over een filiaal in de Baritostraat maar hiervan is mij ook niet duidelijk vanaf wanneer en tot wanneer dat bestaan heeft.

Kortom het zal een beetje onduidelijk blijven waar jouw pa en uiteindelijk ook mijn vader gezeten hebben, maar als ik moet gokken heeft jouw pa waarschijnlijk eerst in het filiaal aan de Misigitsplein gezeten en daarna de laatste jaren in het nieuwe HBS gebouw.

Kijk, hieronder volgen nog twee foto’s van de HBS met Joes en Lanny in de banken. Dit moet geweest zijn in het jaar dat we naar Indonesia gingen om Bing bij te staan bij het aanvaarden van zijn professoraat. In 2007?