Categoriearchief: Leidse zaken

handtekening pa Hong

Altijd weer zo herkenbaar die handtekening van pa Hong. Nooit meer veranderd. Wanneer zou hij die nou aangeleerd hebben?

Deze heeft hij gezet bij het kraambezoek aan Tjoe Lan `lim-Ko in Oegstgeest. In welk jaar ook weer, Tjoe Lan?
En natuurlijk een snel antwoord: geboren: 23 september 1935.

kraamvisite pa Hong na geboorte Tjoe Lan Lim-Ko

Voor de duidelijkheid: pa Hong staat in de linker rij, zesde van boven.

Peranakans tussen drie werelden

Dat is interessant met terugwerkende kracht. Met Kerstmis 1990 gaven we aan pa Hong het boek van Leonard Blussé: Tribuut aan China: vier eeuwen Nederlands-Chinese betrekkingen,
Het raakte me te zien dat pa Hong het boek ook echt gelezen heeft. Hij heeft allerlei dingen onderstreept. We hebben het er helaas nooit over gehad.
De paragraaf die gaat over ‘de peranakans tussen drie werelden‘ is voor de geschiedenis van pa Hong met name interessant. Deze gaat nl. over de tijd van pa Hong zelf, over mensen die hij in Leiden kende uit de Chung Hwa Hui. Pa Hong vond dit zelf ook, gezien de vele onderstrepingen.
Een vraagteken staat bijvoorbeeld bij de zin waarin staat dat Tjan Tjoe Som……..’verkiezing tot voorzitter van de Chinese Studentenbond, de Chung Hwa Hui’.  Horen de vraagtekens bij de naam: studentenbond, terwijl het een vereniging was of bij de term voorzitter, waar altijd gesproken wordt over president. Of bij de naam Tjan Tjoe Som, die in 1945/1946 voorzitter/president was, dus na de tijd van pa Hong. Jammer genoeg zullen we het nooit weten.

Het boek van Blussé is de moeite waard, zeker ook de pagina’s 172 – 175 leren ons weer meer over het leven van pa Hong in Leiden. Er komen weer heel wat onderstreepte namen in voor. Misschien zijn deze mensen wel bij anderen bekend

Hopelijk vindt Blussé het goed dat ik deze vier pagina’s uit zijn boek heb gescand.

Leonard Blussé, 1989.

L.A.S. 3: pa Hong als voorzitter

23 september 1954: in het midden tekst over pa Hong

De huidige voorzitter van LAS heeft voor ons in het archief gezocht naar berichten waar pa Hong in voorkwam. We hebben het verhaal over de gelaarsde kat al gezien. Hier nog enkele andere berichten, waaronder het vakantiefilmpje van pa Hong.

Dr Stoops wordt ook genoemd. Wat was het Maastrichtste wereldje toch klein.

pa Hong was toen voorzitter. Geen idee wie het enfant terrible was
op 12 januari 1956 nam pa Hong afscheid als voorzitter

 

Tjoe Lan Lim-Ko

Heel veel namen bij de foto’s uit de studiejaren in Leiden zijn door Tjoe Lan Lim-Ko aangeleverd. Voor we haar kenden, zeiden de foto’s ons helemaal nix. Toen kwam Han Go die ons weer in contact bracht met Tjoe Lan en daar kwamen de namen!

Hoe is dat mogelijk. Tijdens die Leidse jaren was Tjoe Lan namelijk nog maar een een klein meisje (geboren in 1935) . En daarna vertrok het gezin naar Bandoeng.

Ko Tjoe Lan, foto gemaakt door pa Hong

Toen ik haar ernaar vroeg antwoordde ze:
‘Ja ik was in de Leidse tijd nog klein. Maar later in Indonesia kwamen veel mensen altijd naar ons toe om mijn ouders te bezoeken. Mijn ouders waren in de Leidse tijd 1 van de oudsten.Wij woonden in Bandung  en het klimaat was aangenaam en er kwamen vrienden naar Bandung. uit Surabaia en Jakarta op vakantie en die logeerden soms bij ons. Tijdens de Japanse bezetting waren er geen voorleesboekjes te koop en gebruikte mijn moeder het fotoboek als verhalenboek .Zij kon goed vertellen. Zodoende.’ en voegt daar later nog aan toe:
‘Uiteindelijk kende ik de personen ook persoonlijk omdat ze in Bandung bij mijn ouders kwamen en ik uit mijzelf goed namen kan onthouden.’

Dank Tjoe Lan, dat je je kennis met ons wilt delen!

witte anjers

Naar aanleiding van de suggestie van Boelli Liem dat de foto uit 1936 gemaakt zou kunnen zijn ter ere van de verloving van Juliana en Bernhard, haal ik deze foto nog eens terug. Hij staat bij de losse foto’s (nr 25) en onze tekst luidt:

Zou de witte anjer iets met prins Bernhard hebben te maken? vlnr: Koo Liong Bing, Tan Hay Siang, pa Hong, maar wie zijn de andere twee? Geen bestuursleden uit het CHH bestuur van het lustrumjaar 1936. Wie wel, wat , wanneer?

Stel dat het uit 1936 zou zijn, zou het dan kunnen zijn naar aanleiding van de verloving van Juliana en Bernhard of deed hij toen nog niet aan witte anjers?

naturalisatie verder

Ooit komen we er wel uit. Van Maastricht nog nix gehoord, ook niet via het emailadres dat ik vond in de
DATABASE GELIJKSTELLINGEN, TOEPASSELIJKVERKLARINGEN EN NATURALISATIES NEDERLANDS-INDIÀ EN INDONESIÀ
Door D.M. de Calonne en Tj. Schillhorn van Veen.

Yap Kioe Bing had ons hierop gewezen. In het boek dat hij schreef over zijn vader*, licht hij ook een tipje op van de sluier van de naturalisatie. Hij schrijft:

‘Op 12 juni 1936 behaalt mijn vader zijn einddiploma voor de hbs en op 4 juli tekent hij een verklaring van ingezetenschap die hij nodig heeft om in Nederland te gaan studeren.’ (p.53)

*Yap Kioe Bing: Mijn vader uit Semarang, derde druk februari 2014.

Zou pa Hong dan ook een verklaring van ingezetenschap hebben getekend? Ingezetene van wat? Er blijven genoeg vragen, we werken eraan 🙂

Kioe Bing voegt er later in een mail nog aan toe:
‘De verklaring van ingezetenschap is getekend door de assistent-resident  en deze verklaart dat de persoon in Nederlandsch-Indie is geboren uit aldaar gevestigde ouders’.

Foto ca. september 1936

We zijn eruit. De onderstaande foto zat ook in het album van Yap Kioe Bing. Net even anders dan die van Boelli Liem. Wat de datering betreft gaat Boelli mee met de datering van Kioe Bing: najaar 1936 is toch het meest waarschijnlijk.

ca. september 1936

Grappig is dat deze foto veel ongeordender is dan de eerdere foto en dat niet iedereen er nog op staat. We weten wel al heel wat meer namen, de mensen zijn soms iets verschoven

Achterste rij: vlnr 1e Elfriede Liem (vrouw van Liem Tjoen Tiong) 3e Tjoa Sie Yong,  6e Tjoa Sie Hwie, 11e Ko Swan Ik.
Middelste rij; vlnr. 3e Liem Tjoen Tiong, 4e Que Keng Lead, 14e Que See Sien.
Zittend vlnr: 1e Tan Kian Hong, 4e  Tan Hay Siang, 8e Yap Tjok King (vader Kioe Bing), zittend op de grond voor de tafel vlnr 4e Oei Kok Ping

We zijn benieuwd of er nog meer mensen zijn die deze foto hebben/mensen herkennen!

Pa Hong de fotograaf

Ja ja, ik zei toch dat ik de vrouw in Sjanghai dress al eerder had gezien. Het was idd tussen de foto’s van pa Hong!

uitvergroting foto Boelli Liem 1936

En als we deze foto en de foto van Boelli Liem naast elkaar leggen, dan zien we dat dit dezelfde foto is, maar dat pa Hong deze mooie dame op die foto heeft uitvergroot! Weet iemand wie zij is?

Yap Kioe Bing denkt ook dat hij de dame herkent:
‘De dame komt mij ook bekend voor. Mijn Picasa gezichtsherkenning denkt aan de mevrouw die ook op foto’s van het AVRO uitje staat: Liem Tjiauw Yoe maar ik vind dat lastig te zeggen.’

Tjoe Lan voegt hier later aan toe:
‘De vrouw in shanghai dress is niet mw Liem Tjiauw Yoe. Ik kende  mw LTY en heb haar ongeveer 40 jaar geleden nog ontmoet. Ik dacht dat haar dochter  in Eindhoven woont (??)’

Wie is zij dan wel?

Het klopt wel dat zij op de AVRO foto’s staat. Maar na enig uitzoek- en navraagwerk van Han Go, blijkt dat het Han Tja Nio (zus Han) is.  Het  moedervlekje onder haar mond bleek een belangrijke aanwijzing. Hieronder een detail uit een foto van Han Go.

zus Han: vrouw in het midden met moedervlekje onder haar lip

De uitvergroting van zus Han door pa Hong klopt dan ook weer met het verhaal dat pa Hong zus Han erg leuk vond :). En wat ik me ook kan voorstellen is dat pa Hong dat moedervlekje heel charmant vond. Hij hield wel van zulke details.

Tjoe Lan geeft de namen van de geportretteerden:
Vlnr. Liem Tjiauw Yoe, Ong Kiem Hok, Tan Tjoan Keng.
middelste rij: Jopie Ong Kiem Hok – Tjioe, Zus Han (Tjia Nio), Ietje Koo Liong Bing
vooraan: Tjan Tjoe Siem.

Boelli S. Liem

Deze mail kregen wij onlangs van Boelli:

‘Nog een verrassings foto! Kreeg van mijn zus een hele zak met oude foto`s en deze zat er tussen.
Volgens mij is links aan tafel je vader gezeten. Staand bovenaan links is mijn moeder, nogal dik zwanger van mij. Dat moet dan begin 1936 zijn. Mijn vader staat voor haar 3e van links. Welke gelegenheid dit is weet ik niet. Chinees Nieuw Jaar 1936 ? Misschien kan Tjoe Lan of Han de namen van de aanwezigen vinden. Achterop staat een stempel: Foto Bleu7 (oid), Apothekersdijk 2, Leiden.
Leuk toch weer……weer iets voor jullie site?’

Begin 1936

Ja hoor, links vooraan is pa Hong. Deze foto kende ik al, maar ik kan hem niet zo snel terug vinden. En deze mooie mevrouw in het midden ook. Zij staat op meer foto’s.
Inderdaad Boelli een leuke aanvulling voor de site. Dank!

Tjoe Lan en/of Han willen jullie ons verder helpen?

En natuurlijk laat Tjoe Lan ons nooit in de steek! Zij herkent de volgende mensen:
Achterste rij: vlnr 1e Elfriede Liem (vrouw van Liem Tjoen Tiong) 3e Tjoa Sie Yong,  6e Tjoa Sie Hwie, 11e Ko Swan Ik.
Middelste rij; vlnr. 3e Liem Tjoen Tiong 6e Que Keng Lead, 17e Que See Sien.
Zittend vlnr: 1e Tan Kian Hong, 5e  Tan Hay Siang, 6e Han Tja Nio (zus Han) 8e Yap Tjok King (vader Kioe Bing), zittend op de grond vlnr: 4e Oei Kok Ping.

Daar hebben wij dus aan toe gevoegd:
achterste rij staand li: moeder Boelli Liem: Elfriede Kapusta
middelste rij staand: 3e li: vader Boelli (Liem Tjoen Tiong)

Tjoe Lan vraagt zich af of de dame naast pa Hong soms Be Que kan zijn? Wie weet dat?

Kioe Bing voegt er de namen van zijn vader en Oei Kok Ping aan toe.

Van Han Go kregen we ook nog de volgende namen:
16e staand vlnr is mogelijk Que Keng Hong en misschien is de 7e vlnr staand  ook nog Lie Bing Tien

Navraag bij Yaoke Lie levert de volgende namen op:
‘Achter oom Hay Siang staat Tjioe Bian Hing  alsook mijn moeder Frieda Njoo ( lichte jurk) en links naast haar op foto mijn vader Lie Bing Tien’.

update 29 april van Tjoe Lan:
‘Na weer gekeken te hebben.1e foto. Achterste rij 2e van links. met gesloten ogen The Boen Hwan en middelste rij staand 4e van links: zijn vrouw Annie The Boen Hwan.’

De foto is nu gedateerd en dus staat hij nu ook op de pagina Studentenjaren in Leiden

afscheid The Boen Hwan en Annie maart 1939

Rijnsburgerweg 47, 1939

Deze foto stuurde Tjoe Lan Lim-Ko ons toe. Het is altijd weer zo’n geweldig moment als wij pa Hong weer op een foto tegen komen. Hij ziet er ook gelukkig uit. Tjoe Lan weet (uiteraard zou ik bijna zeggen) ook de namen van de meeste mensen. Als iemand een aanvulling weet: laat het ons weten!

vlnr: pa Hong (uiteraard met een fototoestel), ?, Tjee Eng Lee, Liem Soei Poh,? , Tjoe Lan, ?,zittend/leunend op de auto:  vlnr: Tjiam Djoe Ghiam, Annie The Boen Hwan, Que See Sien, The Boen Hwan.?, Loeki Liem Soei Poh, Hing Ko Sing Poo, Ko Liat Nio (zus van Ko Sing Poo), Tjoa Sie Yong, gehurkt: Ko Sing Poo,?..