Categoriearchief: Chung Hwa Hui

Peranakans tussen drie werelden

Dat is interessant met terugwerkende kracht. Met Kerstmis 1990 gaven we aan pa Hong het boek van Leonard Blussé: Tribuut aan China: vier eeuwen Nederlands-Chinese betrekkingen,
Het raakte me te zien dat pa Hong het boek ook echt gelezen heeft. Hij heeft allerlei dingen onderstreept. We hebben het er helaas nooit over gehad.
De paragraaf die gaat over ‘de peranakans tussen drie werelden‘ is voor de geschiedenis van pa Hong met name interessant. Deze gaat nl. over de tijd van pa Hong zelf, over mensen die hij in Leiden kende uit de Chung Hwa Hui. Pa Hong vond dit zelf ook, gezien de vele onderstrepingen.
Een vraagteken staat bijvoorbeeld bij de zin waarin staat dat Tjan Tjoe Som……..’verkiezing tot voorzitter van de Chinese Studentenbond, de Chung Hwa Hui’.  Horen de vraagtekens bij de naam: studentenbond, terwijl het een vereniging was of bij de term voorzitter, waar altijd gesproken wordt over president. Of bij de naam Tjan Tjoe Som, die in 1945/1946 voorzitter/president was, dus na de tijd van pa Hong. Jammer genoeg zullen we het nooit weten.

Het boek van Blussé is de moeite waard, zeker ook de pagina’s 172 – 175 leren ons weer meer over het leven van pa Hong in Leiden. Er komen weer heel wat onderstreepte namen in voor. Misschien zijn deze mensen wel bij anderen bekend

Hopelijk vindt Blussé het goed dat ik deze vier pagina’s uit zijn boek heb gescand.

Leonard Blussé, 1989.

witte anjers

Naar aanleiding van de suggestie van Boelli Liem dat de foto uit 1936 gemaakt zou kunnen zijn ter ere van de verloving van Juliana en Bernhard, haal ik deze foto nog eens terug. Hij staat bij de losse foto’s (nr 25) en onze tekst luidt:

Zou de witte anjer iets met prins Bernhard hebben te maken? vlnr: Koo Liong Bing, Tan Hay Siang, pa Hong, maar wie zijn de andere twee? Geen bestuursleden uit het CHH bestuur van het lustrumjaar 1936. Wie wel, wat , wanneer?

Stel dat het uit 1936 zou zijn, zou het dan kunnen zijn naar aanleiding van de verloving van Juliana en Bernhard of deed hij toen nog niet aan witte anjers?

Foto ca. september 1936

We zijn eruit. De onderstaande foto zat ook in het album van Yap Kioe Bing. Net even anders dan die van Boelli Liem. Wat de datering betreft gaat Boelli mee met de datering van Kioe Bing: najaar 1936 is toch het meest waarschijnlijk.

ca. september 1936

Grappig is dat deze foto veel ongeordender is dan de eerdere foto en dat niet iedereen er nog op staat. We weten wel al heel wat meer namen, de mensen zijn soms iets verschoven

Achterste rij: vlnr 1e Elfriede Liem (vrouw van Liem Tjoen Tiong) 3e Tjoa Sie Yong,  6e Tjoa Sie Hwie, 11e Ko Swan Ik.
Middelste rij; vlnr. 3e Liem Tjoen Tiong, 4e Que Keng Lead, 14e Que See Sien.
Zittend vlnr: 1e Tan Kian Hong, 4e  Tan Hay Siang, 8e Yap Tjok King (vader Kioe Bing), zittend op de grond voor de tafel vlnr 4e Oei Kok Ping

We zijn benieuwd of er nog meer mensen zijn die deze foto hebben/mensen herkennen!

Pa Hong de fotograaf

Ja ja, ik zei toch dat ik de vrouw in Sjanghai dress al eerder had gezien. Het was idd tussen de foto’s van pa Hong!

uitvergroting foto Boelli Liem 1936

En als we deze foto en de foto van Boelli Liem naast elkaar leggen, dan zien we dat dit dezelfde foto is, maar dat pa Hong deze mooie dame op die foto heeft uitvergroot! Weet iemand wie zij is?

Yap Kioe Bing denkt ook dat hij de dame herkent:
‘De dame komt mij ook bekend voor. Mijn Picasa gezichtsherkenning denkt aan de mevrouw die ook op foto’s van het AVRO uitje staat: Liem Tjiauw Yoe maar ik vind dat lastig te zeggen.’

Tjoe Lan voegt hier later aan toe:
‘De vrouw in shanghai dress is niet mw Liem Tjiauw Yoe. Ik kende  mw LTY en heb haar ongeveer 40 jaar geleden nog ontmoet. Ik dacht dat haar dochter  in Eindhoven woont (??)’

Wie is zij dan wel?

Het klopt wel dat zij op de AVRO foto’s staat. Maar na enig uitzoek- en navraagwerk van Han Go, blijkt dat het Han Tja Nio (zus Han) is.  Het  moedervlekje onder haar mond bleek een belangrijke aanwijzing. Hieronder een detail uit een foto van Han Go.

zus Han: vrouw in het midden met moedervlekje onder haar lip

De uitvergroting van zus Han door pa Hong klopt dan ook weer met het verhaal dat pa Hong zus Han erg leuk vond :). En wat ik me ook kan voorstellen is dat pa Hong dat moedervlekje heel charmant vond. Hij hield wel van zulke details.

Tjoe Lan geeft de namen van de geportretteerden:
Vlnr. Liem Tjiauw Yoe, Ong Kiem Hok, Tan Tjoan Keng.
middelste rij: Jopie Ong Kiem Hok – Tjioe, Zus Han (Tjia Nio), Ietje Koo Liong Bing
vooraan: Tjan Tjoe Siem.

naturalisatie pa Hong

Nog steeds op zoek naar de feiten achter de naturalisatie van pa Hong. Gemeente archief Maastricht benaderd, nog geen antwoord. In het trouwboekje van pa Hong en ma Ans staat ook geen nationaliteit genoemd. Alleen dat pa Hong in ‘Indonesië (N.I.)’ geboren is.

Nog een leuk weetje gevonden op Wikipedia
‘De eerste Peranakan-Chinezen kwamen in de eerste jaren van de twintigste eeuw naar Nederland om te studeren. Voor de Eerste Wereldoorlog studeerden ongeveer 50 peranakan studenten in Nederland, en in de jaren 20 en 30 groeide hun aantal tot een jaarlijks gemiddelde van ongeveer 150 personen. Velen volgden een rechtenstudie aan de Universiteit Leiden, maar ook medicijnen in Amsterdam, technische studies in Delft en economie in Rotterdam waren populair.

In 1911, richtten peranakan studenten de Chinese vereniging Chung Hwa Hui (CHH) op, in navolging van Tiong Hoa beweging in Nederlands-Indië en de opkomst van de Kwomintang in China. Kennelijk voelden zij zich niet aangetrokken tot de Indische Vereeniging die drie jaar daarvoor was opgericht. De CHH zag het als haar taak om de Chinese studenten op te vangen, en om gezelligheid en eventueel financiële en praktische steun te bieden. In elke grote universiteitsstad was een afdeling en er waren diverse subcommissies.[2]

In de periode 1945-1959 vestigde zevenentwintig procent van de Indonesische Peranakan-Chinezen zich in Nederland. In de periode 1960-1969 achtenveertig procent en in de periode 1970-1979 tweeëntwintig procent. Slecht drie procent kwam in de jaren tachtig naar Nederland.

De oudere generatie Peranakan-Chinezen in Nederland gekenmerkt zich door het hoge opleidingsniveau. Zij kwamen uit families die vóór de onafhankelijkheid van Indonesië zeer rijk waren. Alleen de rijkere Peranakan-Chinezen konden de reis naar Nederland betalen. Meer dan de helft heeft een hogere of universitaire opleiding genoten, terwijl vijfenveertig procent van hen een middelbare opleiding achter de rug heeft. Het percentage mannen met een hogere of universitaire opleiding is met eenenzeventig procent aanzienlijk hoger dan bij de vrouwen (33%). Dit is zeer hoog vergeleken met autochtone Nederlanders. Bij de oudere autochtone Nederlanders heeft een derde van de mannen en ruim de helft van de vrouwen niet meer dan een lagere schoolopleiding gevolgd.’

Boelli S. Liem

Deze mail kregen wij onlangs van Boelli:

‘Nog een verrassings foto! Kreeg van mijn zus een hele zak met oude foto`s en deze zat er tussen.
Volgens mij is links aan tafel je vader gezeten. Staand bovenaan links is mijn moeder, nogal dik zwanger van mij. Dat moet dan begin 1936 zijn. Mijn vader staat voor haar 3e van links. Welke gelegenheid dit is weet ik niet. Chinees Nieuw Jaar 1936 ? Misschien kan Tjoe Lan of Han de namen van de aanwezigen vinden. Achterop staat een stempel: Foto Bleu7 (oid), Apothekersdijk 2, Leiden.
Leuk toch weer……weer iets voor jullie site?’

Begin 1936

Ja hoor, links vooraan is pa Hong. Deze foto kende ik al, maar ik kan hem niet zo snel terug vinden. En deze mooie mevrouw in het midden ook. Zij staat op meer foto’s.
Inderdaad Boelli een leuke aanvulling voor de site. Dank!

Tjoe Lan en/of Han willen jullie ons verder helpen?

En natuurlijk laat Tjoe Lan ons nooit in de steek! Zij herkent de volgende mensen:
Achterste rij: vlnr 1e Elfriede Liem (vrouw van Liem Tjoen Tiong) 3e Tjoa Sie Yong,  6e Tjoa Sie Hwie, 11e Ko Swan Ik.
Middelste rij; vlnr. 3e Liem Tjoen Tiong 6e Que Keng Lead, 17e Que See Sien.
Zittend vlnr: 1e Tan Kian Hong, 5e  Tan Hay Siang, 6e Han Tja Nio (zus Han) 8e Yap Tjok King (vader Kioe Bing), zittend op de grond vlnr: 4e Oei Kok Ping.

Daar hebben wij dus aan toe gevoegd:
achterste rij staand li: moeder Boelli Liem: Elfriede Kapusta
middelste rij staand: 3e li: vader Boelli (Liem Tjoen Tiong)

Tjoe Lan vraagt zich af of de dame naast pa Hong soms Be Que kan zijn? Wie weet dat?

Kioe Bing voegt er de namen van zijn vader en Oei Kok Ping aan toe.

Van Han Go kregen we ook nog de volgende namen:
16e staand vlnr is mogelijk Que Keng Hong en misschien is de 7e vlnr staand  ook nog Lie Bing Tien

Navraag bij Yaoke Lie levert de volgende namen op:
‘Achter oom Hay Siang staat Tjioe Bian Hing  alsook mijn moeder Frieda Njoo ( lichte jurk) en links naast haar op foto mijn vader Lie Bing Tien’.

update 29 april van Tjoe Lan:
‘Na weer gekeken te hebben.1e foto. Achterste rij 2e van links. met gesloten ogen The Boen Hwan en middelste rij staand 4e van links: zijn vrouw Annie The Boen Hwan.’

De foto is nu gedateerd en dus staat hij nu ook op de pagina Studentenjaren in Leiden

afscheid The Boen Hwan en Annie maart 1939

Rijnsburgerweg 47, 1939

Deze foto stuurde Tjoe Lan Lim-Ko ons toe. Het is altijd weer zo’n geweldig moment als wij pa Hong weer op een foto tegen komen. Hij ziet er ook gelukkig uit. Tjoe Lan weet (uiteraard zou ik bijna zeggen) ook de namen van de meeste mensen. Als iemand een aanvulling weet: laat het ons weten!

vlnr: pa Hong (uiteraard met een fototoestel), ?, Tjee Eng Lee, Liem Soei Poh,? , Tjoe Lan, ?,zittend/leunend op de auto:  vlnr: Tjiam Djoe Ghiam, Annie The Boen Hwan, Que See Sien, The Boen Hwan.?, Loeki Liem Soei Poh, Hing Ko Sing Poo, Ko Liat Nio (zus van Ko Sing Poo), Tjoa Sie Yong, gehurkt: Ko Sing Poo,?..

Liem Soei Poh

Tjoe Lan schreef de volgende mail:
“Op de website staat een verhaal overde promotie van Liem Soei Dhiong. Naar aanleiding daarvan schreef ik schreef over  zijn lange studietijd (met mijn Pa en broer) en zijn tennisspelende dochter (kampioen Indonesia). Ik weet niet meer onder welke rubriek die staat. Kan het bericht niet vinden. Ik vond echter de foto van zijn bezoek in Bandung in 1958 . Hij staat op de foto met de zoon van Ko King Hien/kleinzoon Ko Sing Poo, broer Tjoe Lan). LSP staat ook vaak op de studentenfoto’s. Misschien is het wel leuk de foto bij het verhaal te plaatsen?”

liem-soei-poh
1958 studiegenoot Liem Soei Poh met de kleinzoon van Ko Sing Poo in Bandung

Op bezoek bij Boelli Liem en zijn vrouw Doortje

Het was erg leuk om te horen dat Boelli de site van pa Hong had gevonden naar aanleiding van een dag van het CIHC.
Even ter herinnering: Boelli is de zoon van Liem Tjoen Tiong, een studiegenoot van pa Hong.
Via de site kreeg Boelli weer foto’s terug van zijn vader, de keeper van veel CHH (Chung Hwa Hui) elftallen in de dertiger jaren en Tjoe Lan herkende hem op een foto in haar fotoboek. Een foto die Boelli wel had, maar waar hij geen namen bij had. Door de site werd hij op het spoor gezet om via Delpher (KB Den Haag, waar wij weer op gewezen waren door Han Go) veel te ontdekken over het verleden van zijn ouders, bijvoorbeeld met welke boot zij (ook hij als eenjarig ventje) waren vertrokken naar Indië en later terug. Ja, uren heeft hij zo door kunnen brengen.

In Utrecht, hebben vader en zoon tandheelkunde gestudeerd en daar heeft Boelli ook zijn latere vrouw Doortje leren kennen.
Vader en later ook Boelli hebben zich in Den Haag gevestigd en daar is een grote kennissen kring ontstaan van mensen met een Indische achtergrond. Dat kwam ook omdat zijn vader veel studiegenoten met hun gezinnen na de oorlog weer terug zag en wij in onze praktijken veel mensen met een Indische achtergrond ontmoetten. In Den Haag was immers een grote concentratie Indie-gangers ontstaan. Prachtige verhalen leverde dat op

Intrigerend hoe onze vaders elkaar gekend hebben, zo kort, dat er toch een band is blijven bestaan waardoor er toch vroeger in dun lijntje bleef bestaan. Ook al kwamen zij in een andere stad terecht en veranderde hun band met CHH.

De wereld van de peranakans was toen toch wel klein.

Het was een verrijking om even in het leven van Boelli en Doortje te mogen kijken. En dan heb ik nog helemaal nix gezegd over het  prachtige, kunstzinnige patch- en quiltwerk van Doortje. Kijk maar eens op haar site.