Belangstelling pa Hong

Groot was zijn belangstelling en ook zeer divers. Dat Anki sociologie studeerde, was nou niet direct zijn keus, maar meteen was daar ook belangstelling voor het vak sociologie, ook altijd in om haar kennis over fotografie te vergroten, Chinees heeft hij op latere leeftijd weer opgepakt. We hebben het hier over 1987, pa Hong is dan 80 jaar. De vele briefjes en krantenknipsels die hij ieder van ons stuurde, passend bij onze verschillende belangstellingen, komen we nog overal tegen. Een voorbeeld is dit briefje uit 1987;

hankie
Anki noemde hem Hap en hij haar Hank(ie). Waarom? Geen idee]

‘Mijn lief Hankie,
Hier een socioloog aan het woord en tevens een aandoenlijke, maar technisch zeer goede foto van ma Beer en kleintje, eigenlijk een foto van je leven
Dit in alle haast. Vanavond weer Chinese les, veel is weer ontsnapt ofschoon ik de volgende dag geen Chinese karakters op mijn kussen vond
Sysiphus arbeid (adelt)’

Pa Hong als inspiratiebron

Prachtig om te horen hoe pa Hong mensen uit zijn omgeving heeft gestimuleerd om arts te worden. We lazen het verhaal over Bing en Katherine, we noemden Veronique (dochter Lokje), voor wie haar opa op veel terreinen een inspiratiebron was) de tekst van onze nicht Maria van den Muijsenbergh en nu Jos Benders, een jeugdvriendje van Lanny. Ja er staat jeugdvriendJE om aan te geven dat hij toentertijd haar vriend was en niet zomaar een jeugdvriend.

Jos heeft onlangs een boek gepresenteerd over de verzorging van zijn moeder: ‘Liefde met voorbedachte rade’ en in zijn opdracht aan Lanny schrijft hij het volgende:

lanjos
Dankzij Tan Kian Hong….

‘Dankzij Tan Kian Hong ben ik het pad van de geneeskunde gaan bewandelen. Daarvoor ben ik hem en jullie allen eeuwig dankbaar’.

Het zou leuk zijn als Jos zijn eigen verhaal hier zou delen! Bijzonder dat hij pa Hong hier voluit Tan Kian Hong noemt en niet je/jullie vader. Je vraagt je dan af hoe hij pa Hong adresseerde: meneer Tan (Kian Hong)?, dokter Tan Kian Hong)? Hopelijk vertelt hij het ons nog eens.

Actualisering drie generaties artsen Tan

Al eerder schreven wij over de derde generatie artsen Tan.
In het volgende artikel uit het blad Geniet, dat Han Go ontving als bijlage bij het tijdschrift Medisch Contact staat het volgende artikel over dokter Bing en do(ch)kter Katherine met een korte verwijzing naar pa Hong.  Lees het op ISSUU door op onderstaande afbeelding te klikken of lees de PDF.

 

webbingkaat

Liem Soei Poh

Tjoe Lan schreef de volgende mail:
“Op de website staat een verhaal overde promotie van Liem Soei Dhiong. Naar aanleiding daarvan schreef ik schreef over  zijn lange studietijd (met mijn Pa en broer) en zijn tennisspelende dochter (kampioen Indonesia). Ik weet niet meer onder welke rubriek die staat. Kan het bericht niet vinden. Ik vond echter de foto van zijn bezoek in Bandung in 1958 . Hij staat op de foto met de zoon van Ko King Hien/kleinzoon Ko Sing Poo, broer Tjoe Lan). LSP staat ook vaak op de studentenfoto’s. Misschien is het wel leuk de foto bij het verhaal te plaatsen?”

liem-soei-poh
1958 studiegenoot Liem Soei Poh met de kleinzoon van Ko Sing Poo in Bandung

Mid Herfstfeest

Opeens viel in deze tekst van pa Hong het woord ‘maankoek’ me op. Dat waren de koeken die wij van de familie in Indonesia kregen toen we daar twee jaar geleden in september op de bruiloft van Robert en Wenny waren.

maankoek
voorbeeld van een maankoek

Pa Hong schreef op een van zijn vele briefjes het verhaal over de maankoek. Kijk hoe nauwkeurig hij de letters en woorden schreef, moeiteloos te lezen. En natuurlijk dat handschrift: zo herkenbaar!

mid-herfstfeest
tekst pa Hong over het mid herfstfeest

Hieronder heb ik de tekst overgeschreven

Het mid herfstfeest of maanfeest is een van de drie feesten die in China groots worden gevierd. Het valt in het midden van de 8e maand van het Chinese jaar, de vrolijkste en gelukkigste maand van de bevolking. China is overwegend agrarisch en omstreeks het maanfeest wordt de grootste oogst binnen gehaald. Geen wonder dus, dat er alle reden is om een groots feest te houden.
Overal in China is het dan goed weer, en de volle maan schijnt zeer helder in een zuivere atmosfeer.
Des avonds hebben de families met kinderen, buiten in het glanzende maanlicht, het feestelijke maal en dan worden er legendes verteld over de maan en haar bewoners, want die zijn er legio. Een ervan vertelt over de mooie Ch’ang-O die naar de maan vloog, nadat zij heimelijk had gedronken van het goddelijke elixer der onsterfelijkheid. Dit elixer had de Koningin-moeder aan haar echtgenoot [=de man van Ch’ang-O] gegeven, de beroemde schutter Ho-Yi. Haar man [=Ho-Yi] zag te laat dat ze boven de grond begon te zweven en kon haar niet meer pakken. Sindsdien leeft Ch’ang-O op de maan haar eenzame leven.
Tijdens het maanfeest worden de bekende maankoeken gegeven, gestoomde ronde cakes met zoete bruine of witte bonen vulling. Er zijn echter verschillende variaties van deze koeken.
De maankoeken hebben ook een rol gespeeld in een van de revoluties in het Chinese rijk. Tijdens de overheersing van China door de Mongolen werd het Chinese Han-volk wreed onderdrukt. Het mocht per tien families slechts één mes bezitten, dit om de Han’s blijvend te onderdrukken. Zulk een wrede usurpatie vraagt natuurlijk om een opstand. Er werden dan ook vele pogingen ondernomen om de onderdrukker omver te werpen. Een daarvan viel in de 14e eeuw op het eind van de zestiger jaren, op het maanfeest. De Han Chinezen maakten als vanouds de ronde maankoeken, maar stopten in elke koek een boodschap om op een bepaalde dag massaal de Mongolen om te brengen.

Maar laten wij heden niet denken aan gewelddadigheden. Deze manifestatie willen we feestelijk en vreedzaam met u vieren.

Weest dus mèt ons gelukkig op dit mid-herfstfeest en geniet van het vele dat wij u kunnen voorzetten.

Op bezoek bij Boelli Liem en zijn vrouw Doortje

Het was erg leuk om te horen dat Boelli de site van pa Hong had gevonden naar aanleiding van een dag van het CIHC.
Even ter herinnering: Boelli is de zoon van Liem Tjoen Tiong, een studiegenoot van pa Hong.
Via de site kreeg Boelli weer foto’s terug van zijn vader, de keeper van veel CHH (Chung Hwa Hui) elftallen in de dertiger jaren en Tjoe Lan herkende hem op een foto in haar fotoboek. Een foto die Boelli wel had, maar waar hij geen namen bij had. Door de site werd hij op het spoor gezet om via Delpher (KB Den Haag, waar wij weer op gewezen waren door Han Go) veel te ontdekken over het verleden van zijn ouders, bijvoorbeeld met welke boot zij (ook hij als eenjarig ventje) waren vertrokken naar Indië en later terug. Ja, uren heeft hij zo door kunnen brengen.

In Utrecht, hebben vader en zoon tandheelkunde gestudeerd en daar heeft Boelli ook zijn latere vrouw Doortje leren kennen.
Vader en later ook Boelli hebben zich in Den Haag gevestigd en daar is een grote kennissen kring ontstaan van mensen met een Indische achtergrond. Dat kwam ook omdat zijn vader veel studiegenoten met hun gezinnen na de oorlog weer terug zag en wij in onze praktijken veel mensen met een Indische achtergrond ontmoetten. In Den Haag was immers een grote concentratie Indie-gangers ontstaan. Prachtige verhalen leverde dat op

Intrigerend hoe onze vaders elkaar gekend hebben, zo kort, dat er toch een band is blijven bestaan waardoor er toch vroeger in dun lijntje bleef bestaan. Ook al kwamen zij in een andere stad terecht en veranderde hun band met CHH.

De wereld van de peranakans was toen toch wel klein.

Het was een verrijking om even in het leven van Boelli en Doortje te mogen kijken. En dan heb ik nog helemaal nix gezegd over het  prachtige, kunstzinnige patch- en quiltwerk van Doortje. Kijk maar eens op haar site.

 

Herinneringen: tennissen

We weten dat pa Hong in zijn studententijd al tenniste, uitkwam in wedstrijden tussen studentenclubs. Aan stijl heeft het hem nooit ontbroken. Zo te zien heeft hij hier net een ‘gesmasht’.

pahong-tennis
pa Hong tennist bij Mulder

En Joesje herinnert zich van het tennissen het volgende:
“We moesten altijd als we een weekend in Maastricht waren vroeg opstaan en dan gingen we naar de tennisbaan, geweldig toch, daar had Rob bet toevallig nog over gisteravond.

Hij benaderde alles wetenschappelijk ook het feit dat hij geen diepte kon zien, net als ik wat natuurlijk zeer lastig was bij die sport.

Hij wist kennelijk precies op hoeveel afstand hij de bal miste en dat paste hij dan aan en raakte hij de bal wel!

Met mij is dat nooit goed gekomen!

Maar met hockey en roeien hoef je geen diepte te kunnen zien!”

En ik kan er nog het volgende aan toevoegen:
Ja, dat was vaak zondagochtend vroeg, soms te vroeg. Stond ik daar nog niet helemaal uitgeslapen en dan zei hij, de ballen keihard langs me heen meppend: nog niet wakker, kindertjes? En dan sloeg ik met een boze kop nog minder ballen fatsoenlijk terug! En naast mij zag ik Bing met dezelfde woeste kop nog woestere ballen slaan. Pas daarna kwam het echte spel op gang. Het was toch uniek dat we daar allemaal op de baan stonden!

Herinneringen: joggen

Joggen werd door pa Hong wetenschappelijk aangepakt.

Pa Hong vond dat joggen wel goed voor hem was. Een rondje om het ‘eiland’ voor zijn huis leek hem wel wat, een rondje van een paar minuten. Let op wij hebben het hier over pa Hong als ruim 80 jarige, Op zijn 80ste stond hij nog op de tennisbaan, waar ze zijn verjaardag vierden met de leuze: Hong: still going strong.
Alvorens hij ging joggen in zijn donkerblauwe joggingpak, pakte hij een minuscuul glaasje sherry om zijn bloedvaten te verwijden. Dat zou het lopen vergemakkelijken. Het staat me niet bij dat hij dit lang heeft volgehouden.

branch isignia bijna definitief

Ik had aan Winfried (zoon van een broer van ma Ans) gevraagd zijn vader te vragen of hij wist of het speldje van zijn jongere broer geweest kon zijn: oom Walter. Hij heeft in het leger gezeten als tankcommandant in het buitenland.

Maar helaas is dit zijn antwoord:
“Jij had van mij nog een antwoord tegoed op jouw mail van 22 september. Ik was in Washington en pas weer vandaag in Goirle. Ik heb het Pa gevraagd maar die had zelf het speldje nooit gezien. Ik las inmiddels op de website dat het een speldje van het US Signal Corps is en heb dat aan Pa verteld en gevraagd of oom Walter onderdeel van dat Corps is geweest. Dat was niet het geval. Oom Walter was tankcommandant en behoorde tot het Nederlandse Korps Mariniers. Hij heeft wel in Amerika in Camp Lejeune een opleiding gehad. Maar, voorzover Pa weet, nimmer tot het US Signal Corps behoord. Wel had tante Wil [oudste zus ma Ans] een tijdje een verhouding met een Amerikaanse kolonel die bij het Militair Gerechtshof een baan had. Het speldje zou op die manier in het bezit van jouw vader gekomen kunnen zijn. Ook tante Paula [een jaar oudere zus van ma Ans] had, zo begrijp ik, een paar Amerikaanse vriendjes voor zover Pa dat weet. Hij was in die periode immers zelf in het Engelse leger en niet in het land.

Tot slot zou het speldje aan jouw vader gegeven kunnen zijn door een dankbare patiënt. Is daar iets van bekend?

Pa kan zich niet herinneren of er wellicht vrienden van jouw ouders, Maastrichtse jongens, dienst bij het Signal Corps genomen hebben.

Wij kunnen dan ook, met spijt, geen bijdrage aan de oplossing van het ‘insigne mysterie’ geven.”

Het ministerie van Defensie adviseerde ons eens te gaan informeren bij de bron:  het US Signal Corps. Ik zal daar een brief naar toe sturen.

pa Hong de dokter

Er is een foto die grote indruk op mij heeft gemaak en nog steeds maakt als ik hem zie. Ik wist hem altijd precies te vinden in de boekenkast van pa Hong: in een boek over kinderziekten, een dik grijs boek met stoffen kaft. Ik dacht dat de foto nog in Frankrijk was omdat daar die boekenkast staat, maar ik vond hem hier, op zoek naar foto’s van pa Hong in witte jas (die zijn er dus nauwelijks) terug. Het verhaal dat erbij hoorde, herinner ik mij als volgt:

In zijn (opleidings?)tijd in het ziekenhuis kwam  pa Hong ook bij kinderen die kinkhoest/difterie hadden, een besmettelijke ziekte. Kappers durfden deze kinderen niet te knippen. Pa Hong had een eigen kapperssetje aangeschaft, met een gewone kappersschaar, een schaar met ‘tandjes’ en een tondeuse. alle samen in een rood gekleurde kartonnen doos, En hij knipte zelf die kinderen. De foto die bij dat verhaal hoort, is van een blond meisje, keurig geknipt, en dood zo te zien.

 

meisjepahongcorr

Het tekent pa Hong als arts: altijd klaar staand voor zijn patiënten.
Na zijn overlijden, vertelden een vriend van Lanny en onze eigen nicht Maria hoe zij door pa Hong waren geïnspireerd.

Hier een stukje tekst uit de brief die Maria schreef naar aanleiding van het overlijden van haar oom Hong:

magneetmaria03

Zij had meegemaakt dat pa Hong is zijn korte broek in het weekend wrs. saté was aan het roosteren en dat hij ook dan weggeroepen werd en hij zonder een onvertogen woord naar zijn patiënt ging.

Pa Hong kwam op 20-jarige leeftijd naar Leiden om daar medicijnen te studeren. Hij verliet huis en haard in Indië. Hij overleed in 1998 (91 jr oud). Wat kunnen wij – zo lang na zijn dood – nog te weten komen over hem?